LED-displays
Kijkhoek: hoe breed een scherm zijn licht spreidt
Een LED schijnt het felst recht vooruit. Vanaf de zijkant lijkt het scherm donkerder. Hoe breed die heldere zone is, de kijkhoek, bepaal je grotendeels met de lens en de keuze van de LED.
Ga eens schuin voor een scherm staan, helemaal van opzij. Dan lijkt het beeld vaak donkerder dan wanneer je er recht voor staat. Dat komt door de kijkhoek.
Sommige schermen sturen hun licht in een smalle bundel recht vooruit (goed als de kijkers ver weg en recht ervoor staan). Andere spreiden hun licht breed uit (goed als er veel mensen van alle kanten kijken).
De kijkhoek (viewing angle) is de hoek die het gebied van maximale helderheid van een LED bepaalt. Daarbuiten daalt de helderheid sterk, typisch tot ongeveer 50% van het maximum. Het is in feite een driedimensionale kegel vóór de LED, met een horizontale en een verticale component.
Smal of breed
Veelvoorkomende kijkhoeken zijn 30° (smal en fel, voor publiek dat veraf en recht ervoor staat, bv. langs een snelweg) en 70° (breed, voor een breed publiek). Bij SMD-LED’s, waar de chips aan de oppervlakte zitten, zijn nog veel bredere hoeken mogelijk (tot ongeveer 160°), wat ze geschikt maakt voor binnenschermen waar mensen van opzij kijken.
De afruil met helderheid
Bij eenzelfde vermogen geldt: hoe smaller de bundel, hoe meer licht recht vooruit (hogere nits op de as), maar hoe sneller het beeld vervaagt opzij. Een brede hoek verdeelt het licht over meer richtingen. De juiste keuze hangt dus af van waar je publiek staat.
De kijkhoek wordt conventioneel gedefinieerd op het punt waar de luminantie tot 50% van de on-axis-waarde is gedaald (half-power-hoek, FWHM). Horizontale en verticale kijkhoek kunnen verschillen, afhankelijk van lens en package. DIP-LED’s met een lens hebben doorgaans een nauwere, sterk gerichte bundel; SMD-pakketten spreiden breder.
Lichtsterkte-budget
De totale lichtstroom is eindig; een nauwere kijkhoek concentreert die in een kleinere ruimtehoek en levert zo een hogere on-axis lichtsterkte en luminantie bij gelijk vermogen. Dat is gunstig voor leesbaarheid op grote afstand recht vooruit, maar nadelig voor brede publieken. De kijkhoek is dus een ontwerpparameter die je samen met de gevraagde nits en de geometrie van de locatie kiest.