Moderne LED-technologie
Refreshfrequentie en beeldverversing
Een LED-scherm bouwt zijn beeld vele duizenden keren per seconde opnieuw op, veel te snel voor je ogen. Maar een camera kan het scherm net midden in zo’n verversing betrappen, met flikkerstrepen op video tot gevolg. Een hogere refresh lost dat op.
Een LED-scherm tekent zijn beeld razendsnel telkens opnieuw, duizenden keren per seconde. Voor je ogen ziet dat er perfect stil uit.
Maar als je het scherm filmt met een gsm, zie je soms donkere strepen over het beeld lopen. Dat komt omdat de camera het scherm betrapt op het moment dat het net aan het ‘herladen’ is. Schermen die nóg sneller verversen, tonen ook op video een rustig beeld.
De refreshfrequentie is het aantal keren per seconde dat een scherm zijn beeld opnieuw opbouwt, in hertz (Hz). Een scherm van 1920 Hz oogt voor het blote oog perfect stabiel, maar kan op camera nog flikkeren. Bij 3840 Hz is het beeld vrijwel flikkervrij, ook op camera; dat is daarom gangbaar voor verhuur, broadcast en vaste installaties waar gefilmd wordt.
Waarom camera’s flikker tonen
De flikker ontstaat door een timingverschil tussen de sluiter van de camera en de verversingscyclus van het scherm. De LED’s worden via pulsbreedtemodulatie (PWM) heel snel aan- en uitgeschakeld; opent de camerasluiter net tijdens een ‘uit’-moment, dan legt ze donkere rollende balken vast. Een hogere refresh verkleint die kans sterk.
Refresh versus frame rate
Verwar refreshfrequentie (hardware: hoe vaak het scherm ververst) niet met de frame rate van de content (hoeveel beelden per seconde de film bevat). Speel je een film van 24 beelden/s af op een scherm van 3840 Hz, dan wordt elk filmbeeld 3840 ÷ 24 = 160 keer ververst. Door die hoge verversing ziet het oog geen flikkering.
Refreshfrequentie en grijswaarde zijn gekoppeld via PWM: binnen één beeldframe moduleert de driver de aan/uit-tijd van elke LED om grijswaarden te maken, terwijl de rijen gescand worden. Een hogere refresh geeft meer tijdsbudget om veel grijswaarden flikkervrij weer te geven en vermindert visuele artefacten.
Cameracompatibiliteit
Cameraflikker (rolling bars, kleurzweem) ontstaat wanneer de sluitertijd korter is dan de PWM-/scancyclus van het scherm, zodat het sensorbeeld de ‘uit’-fasen registreert. Verhogen van de refresh (1920 → 3840 → 7680 Hz) maakt de cyclus korter dan typische sluitertijden en elimineert de balken. Voor broadcast- en verhuurschermen is een hoge refresh (≥ 3840 Hz) gecombineerd met voldoende kleurdiepte de standaard.