Światło
Długość fali i częstotliwość: jak światło otrzymuje swój kolor
Kolor to nie przypadek: każdy kolor światła odpowiada określonej długości fali. To wyjaśnia, dlaczego możemy opisać kolor LED dokładnie w nanometrach i dlaczego nasze oko postrzega jeden kolor jako znacznie jaśniejszy niż inny.
Światło porusza się w małych falach, trochę jak fale na wodzie. W niektórych falach grzbiety są daleko od siebie, w innych blisko.
Odległość między dwoma grzbietami nazywa się długością fali. I to ta długość fali określa kolor! Światło czerwone ma dłuższe fale, światło niebieskie krótsze. Tak twoje oko wie, jaki kolor widzi.
Co ciekawe, nasze oko najlepiej widzi światło żółto-zielone. Dlatego żółty i zielony wyróżniają się szczególnie dobrze, nawet z daleka.
Ponieważ światło zachowuje się jak fala, możemy mierzyć dwie rzeczy: długość fali (odległość między dwoma grzbietami) i częstotliwość (liczbę fal, które w ciągu sekundy przechodzą przez dany punkt). Obie są odwrotnie proporcjonalne: im wyższa częstotliwość, tym krótsza długość fali, i odwrotnie.
Długość fali opisuje kolor dokładnie
Zwykle mówimy „czerwony”, „zielony” czy „niebieski”, ale w świecie LED potrzebny jest dokładniejszy język. Używamy do tego długości fali w nanometrach (nm). Diody LED czerwone stosowane w ekranach zewnętrznych leżą na przykład wokół 625 nm. Ludzkie oko widzi długości fali między około 400 a 700 nm.
Nie każdy kolor wydaje się równie jasny
W dobrze oświetlonym otoczeniu oko jest najbardziej czułe na światło wokół 555 nm (żółto-zielone) i znacznie mniej czułe na głęboką czerwień i błękit. Przy równej energii światło żółto-zielone wydaje się więc jaśniejsze. To właśnie dlatego odzież o wysokiej widzialności i wiele ekranów ostrzegawczych jest żółto-zielonych, i dlatego ma to znaczenie przy projektowaniu czytelnego ekranu.
Dla promieniowania elektromagnetycznego obowiązuje c = λ·ν, gdzie c to prędkość światła. Długość fali i częstotliwość są więc swoimi odwrotnościami przy stałym c. Dla światła widzialnego długość fali (nm) jest zwyczajowym opisem; dominująca długość fali określa postrzeganą barwę. Sama percepcja koloru zależy jednak od więcej niż tylko długości fali: w grę wchodzą także barwa (hue), nasycenie i jasność.
Czułość oka V(λ)
Czułość widmową oka w świetle dziennym opisuje fotopowa funkcja widzialności V(λ), z maksimum przy 555 nm. Funkcja ta stanowi pomost między radiometrią (energią fizyczną) a fotometrią (postrzeganą jasnością): dwa źródła światła o tej samej energii promienistej, lecz różnej długości fali, dają różny strumień świetlny w lumenach.
Konsekwencja dla koloru wyświetlaczy LED
Ponieważ LED emituje wąskopasmowo wokół dominującej długości fali, barwy podstawowe LED są mocno nasycone. Mieszanie czerwieni, zieleni i błękitu (addytywne mieszanie barw) daje szeroki zakres barw (gamut). Wybór dokładnych długości fal chipów R, G i B współokreśla wielkość tego zakresu i balans bieli ekranu.