Widzenie i percepcja
Stożek widzenia: gdzie ekran się wyróżnia, a gdzie nie
Daleko nam do widzenia wszystkiego równie ostro. Wprost przed sobą widok jest idealnie ostry, z boku szybko staje się rozmyty. Ta ostra strefa, stożek widzenia, decyduje, czy tablica przy drodze w ogóle zostanie zauważona.
Spójrz prosto przed siebie i spróbuj, nie ruszając oczami, przeczytać coś, co stoi całkiem z boku. Nie da się, prawda? Wprost przed sobą widzisz ostro, ale z boku wszystko staje się rozmyte.
Ta ostra strefa przed twoimi oczami nazywa się stożkiem widzenia. Dla tablicy przy drodze jest to ogromnie ważne: jeśli tablica jest w stożku widzenia kierowcy, wyróżnia się. Jeśli jest zbyt z boku, kierowca po prostu jej nie widzi.
Stożek widzenia (cone of vision) to obszar przed oczami, w którym widzenie jest najostrzejsze. Wiąże się z dołkiem środkowym i szybkim spadkiem liczby pręcików powyżej około 20° kąta pola widzenia. Badania nad kierowcami, grupą docelową większości tablic zewnętrznych, pokazują, że tablice w obrębie optymalnego stożka widzenia mogą zostać zauważone, a te poza nim nie.
Jak duży jest ten stożek?
Różne badania podają różne wartości. Badania ruchu drogowego sytuują optymalny stożek widzenia zwykle między około 10° a 35° wokół kierunku patrzenia; niektóre źródła zalecają umieszczenie w obrębie 10° od linii wzroku, inne w obrębie „optymalnego” pola 15°. Wspólny wniosek: im bliżej linii wzroku, tym większe prawdopodobieństwo, że tablica zostanie zauważona.
Najpierw się wyróżnić, potem zostać przeczytanym
Tablica musi najpierw się wyróżnić (dostrzegalność), zanim będzie mogła zostać przeczytana. Wyróżnianie się zależy od wielu czynników, ale umieszczenie jest najważniejsze. Strefa, w której tablica jest optymalnie widoczna, nazywa się strefą umieszczenia lub „przesunięciem bocznym”. Dopiero potem w grę wchodzą wysokość znaków i odległość czytania.
Dołek środkowy obejmuje zaledwie ~2 % pola widzenia, ale przez płat potyliczny dostarcza większość świadomie przetwarzanej informacji obrazowej. Dlatego dostrzegalność silnie zależy od umieszczenia: tablica poza stożkiem widzenia konkuruje z dużo niższą rozdzielczością peryferyjną i łatwo zostaje przeoczona.
Strefa umieszczenia i przesunięcie boczne
Ponieważ stożek widzenia składa się z dwóch trójkątów prostokątnych, dopuszczalną odległość boczną (Sign Placement Zone lub przesunięcie boczne) oblicza się funkcją tangens połowy kąta stożka zastosowaną do odległości czytania. Dla każdej prędkości i wysokości znaków daje to maksymalne przesunięcie boczne, jak podano w tabeli odległości czytania. Stożek to pojęcie trójwymiarowe: liczy się zarówno odchylenie poziome, jak i pionowe.
Wykrycie versus czytelność
Pełna widoczność tablicy to suma wykrycia (dostrzegalności) i czytelności. Idealnie czytelna tablica umieszczona poza stożkiem widzenia wypada słabo w wykryciu, a więc w skutecznej widoczności. Umieszczenie i wysokość znaków muszą być optymalizowane razem.